Aleksander Puszkin – rosyjski romantyzm, wiersze i poezja Aleksandra

4

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, jest postacią monumentalną w historii literatury światowej. Uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej i reformatora języka literackiego, Puszkin jest również głównym przedstawicielem rosyjskiego romantyzmu. Jego życie, choć zakończone tragicznie w wieku zaledwie 37 lat w pojedynku w Petersburgu 10 lutego 1837 roku, obfitowało w burzliwe wydarzenia, twórczą pasję i głębokie zaangażowanie w sprawy społeczne. Poeta pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące arcydzieła takie jak „Eugeniusz Oniegin” i liczne bajki dla dzieci, a jego twórczość do dziś inspiruje i porusza czytelników na całym świecie.

Wpływ Aleksandra Puskina na literaturę i kulturę rosyjską jest nie do przecenienia. Jego umiejętność łączenia języka potocznego z poetycką głębią, a także odważne poruszanie tematów społecznych i politycznych, ukształtowały nowoczesny język literacki i otworzyły nowe ścieżki dla przyszłych pokoleń pisarzy. Choć formalnie pełnił funkcję kamerjunkiera na dworze cara Mikołaja I, jego serce i pióro często kierowały się ku wolności i krytyce władzy, co wielokrotnie prowadziło go do konfliktów z caratem i okresów zesłania.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na czerwiec 2024 roku Aleksandr Siergiejewicz Puszkin miałby 225 lat.
• Żona/Mąż: Natalia Nikołajewna Gonczarowa
• Dzieci: Czworo
• Zawód: Poeta, pisarz, dramaturg
• Główne osiągnięcie: Uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej i reformatora języka literackiego.

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin – Biografia

Podstawowe informacje o Aleksandrze Puszkinie

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, to postać fundamentalna dla rosyjskiej literatury i języka. Uznawany za jej najwybitniejszego klasyka, Puszkin dokonał rewolucji w języku literackim, wprowadzając do niego elementy mowy potocznej i nadając mu nową dynamikę. Jego dorobek artystyczny plasuje go w czołówce przedstawicieli rosyjskiego romantyzmu. Status dworski Puszkina, piastującego funkcję kamerjunkiera na dworze cesarza Mikołaja I Romanowa, oficjalnie wiązał go ze strukturami państwowymi imperium rosyjskiego. Niemniej jednak, jego życie było naznaczone konfliktem z władzą, co doprowadziło go do tragicznego końca. Poeta zmarł 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, ponosząc śmiertelne rany odniesione w pojedynku, który stoczył w obronie honoru.

Życie prywatne i rodzinne Aleksandra Puskina

Korzenie Aleksandra Puskina sięgają daleko i są niezwykle barwne, co miało znaczący wpływ na jego tożsamość. Jego pradziadek, Abram Hannibal, był czarnoskórym Abisyńczykiem, który przybył do Rosji jako niewolnik. Dzięki swojej inteligencji i mądrości zyskał przychylność cara Piotra I, który nadał mu szlachectwo. Ta niezwykła historia rodowa z pewnością wpłynęła na postrzeganie świata przez młodego poetę. Kluczową rolę w jego wczesnym życiu i edukacji kulturowej odegrała niania, Arina Rodionowna Jakowlewa. To ona przybliżyła mu bogactwo kultury ludowej, a także realne problemy i mentalność rosyjskich chłopów pańszczyźnianych, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości. W życiu osobistym Aleksandra Puskina ważnym wydarzeniem było małżeństwo. W lutym 1831 roku poeta poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową. Uroczystość odbyła się w moskiewskiej cerkwi Wielkie Wniebowstąpienie, rozpoczynając nowy etap w życiu artysty.

Warto wiedzieć: Wpływ przodków, w szczególności pradziadka Abrama Hannibala, oraz niani Ariny Rodionowny Jakowlewej, ukształtował tożsamość i wrażliwość młodego Puszkina.

Kariera i twórczość Aleksandra Puskina

Droga Aleksandra Puskina do literackiej wielkości rozpoczęła się w elitarnym Liceum w Carskim Siole, do którego uczęszczał od 1811 roku. Już w tych młodzieńczych latach powstawały jego pierwsze debiutanckie utwory – ody i elegie, zapowiadające przyszły talent. Po ukończeniu szkoły w 1817 roku, Puszkin aktywnie włączył się w życie literackie, dołączając do grupy „Arzamas”. Organizacja ta postulowała reformę języka poetyckiego, dążąc do wprowadzenia do poezji elementów języka potocznego. Niebawem poeta związał się również z kółkiem „Zielona lampa”, które miało powiązania z ruchem dekabrystów, co świadczy o jego zaangażowaniu w ówczesne nastroje polityczne. Przełomowym momentem w karierze Puszkina był rok 1820, kiedy opublikował poemat „Rusłan i Ludmiła”. Utwór ten przyniósł mu ogromny rozgłos i zapoczątkował w literaturze rosyjskiej modę na bajronizm, czyli fascynację twórczością lorda Byrona. Dziełem życia Aleksandra Puskina, nad którym pracował przez wiele lat, od 1823 do 1831 roku, jest poemat dygresyjny „Eugeniusz Oniegin”. W tym monumentalnym dziele Puszkin stworzył postać typowego bohatera romantycznego, umieszczając ją na tle szerokiej panoramy życia rosyjskiej szlachty. Poeta nie ograniczał się jednak do literatury dla dorosłych. Jest on również autorem znanych na całym świecie bajek, takich jak „Bajka o rybaku i złotej rybce” czy „Bajka o carze Sałtanie”, które do dziś bawią i uczą najmłodszych czytelników. Rok przed śmiercią, w 1836 roku, Puszkin uzyskał zgodę na wydawanie własnego pisma literacko-społecznego „Sowriemiennik”, co świadczy o jego dalszym zaangażowaniu w życie intelektualne Rosji.

Kluczowe dzieła Aleksandra Puskina

• „Rusłan i Ludmiła” (1820)
• „Eugeniusz Oniegin” (1823–1831)
• „Bajka o rybaku i złotej rybce”
• „Bajka o carze Sałtanie”
• „Borys Godunow”
• „Historia Pugaczowa”
• „Jeździec miedziany”
• „Murzyn Piotra Wielkiego”

Grupy literackie i wpływy

• Grupa „Arzamas” (walka o wprowadzenie języka potocznego do poezji)
• Kółko „Zielona lampa” (powiązania z ruchem dekabrystów)
• Wpływ twórczości Waltera Scotta (przy pisaniu „Murzyna Piotra Wielkiego”)
• Moda na bajronizm (zapoczątkowana przez „Rusłan i Ludmiła”)

Kontrowersje, zsyłki i polityka w życiu Aleksandra Puskina

Życie Aleksandra Puskina było naznaczone nieustannym konfliktem z władzą carską. Z powodu tworzenia utworów krytykujących tyranię i absolutyzm, poeta został skazany na zsyłkę na południe Rosji. Okresy zesłania obejmowały pobyty w Kiszyniowie, Odessie, na Kaukazie i Krymie, gdzie mimo odosobnienia nadal tworzył, czerpiąc inspirację z otaczającej go przyrody i kultury.

Po powrocie z wygnania, Puszkin został uwolniony od zwykłej cenzury. Jednak w zamian za tę ulgę, jego jedynym i osobistym cenzorem został sam cesarz Mikołaj I, co stawiało poetę w niezwykle trudnej sytuacji. Przez znaczną część swojego życia Puszkin znajdował się pod stałą inwigilacją państwową. Tajny agent Aleksander Boszniak obserwował jego działania, a wszystkie raporty trafiały do III Oddziału Kancelarii Osobistej Jego Cesarskiej Mości. Postawa Puszkina wobec Polski wywołała szczególne kontrowersje. Poeta napisał antypolskie wiersze „Oszczercom Rosji” i „Rocznica Borodina”, które doprowadziły do literackiej polemiki z Adamem Mickiewiczem. Tragiczny finał życia Puszkina był wynikiem dworskiej intrygi. Zginął w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem, broniąc honoru swojej żony Natalii. To wydarzenie wstrząsnęło całym społeczeństwem i stało się symbolem tragicznego losu artysty w autokratycznym państwie.

Warto wiedzieć: Aleksander Puszkin zginął w pojedynku, broniąc honoru swojej żony Natalii, co było wynikiem dworskiej intrygi.

Okresy zsyłki i odosobnienia

• Południe Rosji (Kiszyniów, Odessa, Kaukaz, Krym)
• Areszt domowy w Michajłowskoje (1824) – okres płodnej twórczości

Konflikty i relacje polityczne

• Pisanie utworów krytykujących tyranię i absolutyzm
• Zesłanie na południe Rosji
• Osobista cenzura cara Mikołaja I
• Inwigilacja przez tajnego agenta Aleksandra Boszniaka
• Antypolskie wiersze i polemika z Adamem Mickiewiczem

Ciekawostki i upamiętnienie Aleksandra Puskina

Mimo ogromnej sławy, jaką cieszył się Aleksander Puszkin, jego pogrzeb odbył się bez rozgłosu. Władze obawiały się potencjalnych manifestacji patriotycznych i antycarskich, dlatego zdecydowano o cichym pochówku na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej, z dala od stolicy. W późniejszym okresie życia Puszkin wykazywał silne zainteresowanie historią. Ta fascynacja zaowocowała napisaniem „Historii Pugaczowa”, a także poematem „Jeździec miedziany”. Ten ostatni utwór był bezpośrednią odpowiedzią na „Dziady” Adama Mickiewicza, co pokazuje żywy dialog między polską a rosyjską literaturą. Puszkin próbował również swoich sił w prozie. Swoją pierwszą powieść historyczną pt. „Murzyn Piotra Wielkiego” zaczął pisać w 1827 roku, czerpiąc inspirację z twórczości Waltera Scotta. W 1824 roku, w ramach kary zsyłki, Puszkinowi zamieniono ją na areszt domowy w majątku matki we wsi Michajłowskoje. Ten okres odosobnienia okazał się niezwykle płodny, gdyż to właśnie tam powstały jedne z jego najważniejszych dzieł, w tym dramat „Borys Godunow”. Nazwa miejscowości Puszkin (dawniej Carycyno) pod Moskwą oraz liczne pomniki i instytucje noszące jego imię świadczą o trwałym upamiętnieniu tego wielkiego rosyjskiego pisarza.

Kluczowe daty w życiu Aleksandra Puskina

Inspiracje i wpływy

• Historia Rosji (np. „Historia Pugaczowa”, „Jeździec miedziany”)
• Twórczość Waltera Scotta (wpływ na prozę historyczną)
• Literatura światowa (bajronizm)
• Kultura ludowa i mentalność rosyjskich chłopów (za sprawą niani)

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, postać kluczowa dla literatury rosyjskiej, zrewolucjonizował język literacki i stał się symbolem romantyzmu. Pomimo burzliwego życia, naznaczonego konfliktami z władzą i tragiczną śmiercią w pojedynku, pozostawił po sobie dziedzictwo w postaci arcydzieł, które do dziś kształtują rosyjską kulturę i inspirują czytelników na całym świecie. Jego wpływ na rozwój języka i literatury rosyjskiej jest nie do przecenienia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Puszkin