Leonard Cohen: Twórca „You Want It Darker” i oficjalnej ciemności

7

Leonard Norman Cohen (ur. 21 września 1934 w Westmount, zm. 7 listopada 2016 w Los Angeles) był kanadyjskim piosenkarzem, autorem tekstów, poetą i powieściopisarzem, którego twórczość, głęboko eksplorująca egzystencjalne motywy wiary, śmiertelności i miłości, wywarła niezatarty wpływ na kulturę. Artysta, który na moment śmierci miał 82 lata, pozostawił po sobie syna Adama Cohena, również muzyka, kontynuującego jego artystyczne dziedzictwo. Cohen, nagrodzony wieloma prestiżowymi odznaczeniami, w tym tytułem Companion of the Order of Canada, znany jest przede wszystkim z ponadczasowych utworów takich jak „Hallelujah”, które zyskały światową sławę dzięki licznym coverom.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na listopad 2016 miał 82 lata.
• Żona/Mąż: Brak informacji o żonie, artysta nigdy nie był żonaty.
• Dzieci: Syn Adam Cohen.
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, poeta, powieściopisarz.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ponadczasowego utworu „Hallelujah”, który stał się światowym hitem dzięki licznym coverom.

Podstawowe informacje o Leonardzie Cohenie

Leonard Norman Cohen urodził się 21 września 1934 roku w Westmount, w anglojęzycznej części Montrealu, w Kanadzie. Pochodził z ortodoksyjnej rodziny żydowskiej. Artysta zmarł 7 listopada 2016 roku w Los Angeles, w wieku 82 lat. Jego ciało spoczęło na cmentarzu Shaar Hashomayim w Montrealu. Przez całą swoją karierę, trwającą od 1954 do 2016 roku, Cohen realizował się jako piosenkarz, autor tekstów, muzyk, poeta oraz powieściopisarz. Jego twórczość koncentrowała się wokół głębokich motywów egzystencjalnych, takich jak wiara i śmiertelność, izolacja i depresja, zdrada i odkupienie, a także miłość romantyczna, pożądanie i strata. Cohen posiadał prestiżowe odznaczenia państwowe, w tym tytuł Companion of the Order of Canada, najwyższe cywilne odznaczenie Kanady.

Życie prywatne i rodzinne

Początki i dziedzictwo rodzinne

Ojciec Leonarda, Nathan Bernard Cohen, zmarł, gdy Leonard miał zaledwie dziewięć lat. Pozostawił mu jednak fundusz powierniczy, który umożliwił mu skupienie się na literaturze. Dziadek ze strony ojca, Lyon Cohen, pochodził z Suwałk i był pierwszym prezesem Kanadyjskiego Kongresu Żydowskiego. Leonard otrzymał hebrajskie imię Eliezer, oznaczające „Bóg pomaga”. W dzieciństwie wpajano mu, że jest potomkiem Aarona, arcykapłana.

Dzieci i potomstwo

Leonard Cohen miał dwoje dzieci. Jednym z nich jest syn Adam Cohen, który również został muzykiem i kontynuuje artystyczne dziedzictwo rodziny Cohen.

Edukacja i wczesna młodość

Nauka gry na gitarze

Jako nastolatek, Leonard Cohen samodzielnie nauczył się grać na gitarze akustycznej. Założył wówczas grupę country-folkową o nazwie Buckskin Boys. Pod wpływem młodego hiszpańskiego gitarzysty, przeszedł na gitarę klasyczną i flamenco, rozwijając swoje umiejętności muzyczne.

Studia i pierwsze sukcesy akademickie

W 1951 roku Leonard Cohen zapisał się na Uniwersytet McGill. Tam aktywnie działał, przewodnicząc unii debat. Jego talent literacki został dostrzeżony, gdy wygrał konkurs literacki Chester MacNaghten, co stanowiło jeden z pierwszych znaczących sukcesów w jego karierze.

Kariera literacka

Debiut poetycki i pierwsze publikacje

Zadebiutował jako poeta w marcu 1954 roku na łamach magazynu „CIV/n”. Jego pierwsza książka poetycka, „Let Us Compare Mythologies”, wydana w 1956 roku, zawierała utwory napisane przez niego w wieku od 15 do 20 lat. W 1961 roku wydał tomik „The Spice-Box of Earth”, który ugruntował jego pozycję na rynku literackim, przynosząc mu miano „najlepszego młodego poety w anglojęzycznej Kanadzie”.

Okres na wyspie Hydra i powieści

W latach 60. Leonard Cohen mieszkał jako pół-pustelnik na greckiej wyspie Hydra. Ten okres twórczej izolacji zaowocował napisaniem powieści „The Favourite Game” (1963) oraz kontrowersyjnej książki „Beautiful Losers” (1966), które stały się ważnymi dziełami w jego dorobku literackim.

Późniejsze inspiracje i zbiory poetyckie

Zbiór poezji „Book of Mercy”, wydany w 1984 roku, zawierał 50 prozo-wierszy. Utwory te były inspirowane Biblią Hebrajską oraz pismami Zen, co świadczy o jego duchowych poszukiwaniach i zainteresowaniach.

Pośmiertne publikacje

Po śmierci artysty, w 2018 roku, ukazał się zbiór „The Flame”. Nad tym pośmiertnym wydawnictwem Cohen pracował aż do śmierci, co czyni go ostatnim świadectwem jego nieustającej pasji twórczej.

Kariera muzyczna

Późny debiut i sukcesy

Karierę muzyczną Leonard Cohen rozpoczął stosunkowo późno, bo dopiero w 1966 roku. Było to spowodowane rozczarowaniem brakiem sukcesu komercyjnego jako pisarz. Jego debiutancki album „Songs of Leonard Cohen” (1967) odniósł wielki sukces w Wielkiej Brytanii, utrzymując się na listach przebojów przez ponad rok, co stanowiło mocne wejście na scenę muzyczną.

Najsłynniejsze utwory i albumy

Najsłynniejszy utwór Cohena, „Hallelujah”, ukazał się w 1984 roku na albumie „Various Positions”. Jednak światową sławę przyniósł mu dopiero dzięki coverom wykonanym przez Johna Cale’a i Jeffa Buckleya. „Hallelujah” doczekało się ponad 200 wersji w różnych językach, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów w historii muzyki. Inne znaczące albumy to m.in. „Death of a Ladies’ Man” (1977), wyprodukowany przez Phila Spectora, który drastycznie odbiegał od jego wcześniejszego, minimalistycznego stylu, oraz „I’m Your Man” (1988), z którym Cohen przeszedł w stronę nowoczesnych, syntetycznych brzmień.

Ewolucja stylu muzycznego

Styl muzyczny Leonarda Cohena ewoluował na przestrzeni lat. Od minimalistycznych brzmień wczesnych lat, poprzez współpracę z producentem Philem Spectorem przy albumie „Death of a Ladies’ Man”, po odważne eksperymenty z nowoczesnymi, syntetycznymi dźwiękami na albumie „I’m Your Man”. Ta muzyczna wszechstronność świadczy o jego otwartości na nowe formy wyrazu.

Ostatni album za życia

Jego ostatni album wydany za życia, „You Want It Darker”, ukazał się zaledwie trzy tygodnie przed jego śmiercią w 2016 roku. Ten pośmiertny album, podobnie jak „Thanks for the Dance” (2019), został entuzjastycznie przyjęty przez krytyków, podkreślając trwałość jego artystycznego geniuszu.

Nagrody i uznanie

Leonard Cohen został wprowadzony do Canadian Music Hall of Fame oraz prestiżowego Rock and Roll Hall of Fame w 2008 roku. W 2011 roku otrzymał Nagrodę Księcia Asturii w dziedzinie literatury, co podkreśla jego znaczenie nie tylko jako muzyka, ale także jako wybitnego pisarza. W 2023 roku magazyn „Rolling Stone” sklasyfikował go na 103. miejscu listy największych piosenkarzy wszech czasów, co świadczy o jego trwałym wpływie na muzykę popularną.

Kwestie finansowe i powrót do kariery

Oszustwo finansowe

W 2005 roku Leonard Cohen odkrył, że jego wieloletnia menedżerka ukradła większość jego oszczędności, szacowanych na ponad 5 milionów dolarów, i sprzedała prawa do jego utworów. To zdarzenie miało znaczący wpływ na jego sytuację finansową.

Reaktywacja kariery koncertowej

Zmuszony sytuacją finansową, artysta powrócił do intensywnego koncertowania w latach 2008–2013. Ta seria występów okazała się ogromnym sukcesem komercyjnym, pozwalając mu odzyskać kontrolę nad swoją karierą i finansami.

Duchowość i zdrowie

Ograniczenie życia publicznego i odosobnienie

W 1994 roku Leonard Cohen wycofał się z życia publicznego, udając się do Mt. Baldy Zen Center niedaleko Los Angeles. Tam spędził pięć lat w odosobnieniu, poświęcając się medytacji i duchowym poszukiwaniom.

Buddyzm i tytuł mnicha

W 1996 roku Cohen został wyświęcony na mnicha buddyjskiego szkoły Rinzai Zen. Przyjął wówczas imię Jikan, oznaczające „Cisza”. Jego duchowe zaangażowanie było dla niego ważnym elementem życia i twórczości.

Służba jako asystent duchowy

Podczas swojego pobytu w Mt. Baldy Zen Center, służył jako osobisty asystent mistrza Kyozan Joshu Sasaki Roshi, pogłębiając swoje zrozumienie buddyzmu i praktyk medytacyjnych.

Wydarzenia historyczne i kontrowersje

Występy podczas wojny Jom Kippur

W 1973 roku, podczas wojny Jom Kippur, Leonard Cohen udał się do Izraela, by występować dla żołnierzy na froncie w Synaju. Jego obecność i muzyka stanowiły wsparcie dla wojska w trudnym okresie konfliktu.

Koncert pod wpływem substancji psychoaktywnych

Podczas koncertu w Izraelu w 1972 roku, gdy poczuł, że występ nie idzie zgodnie z oczekiwaniami, Cohen zszedł ze sceny i zażył LSD. Po tym incydencie powrócił, aby dokończyć show pod wpływem środka, co jest jednym z bardziej nietypowych epizodów w jego karierze koncertowej.

Koncerty w Polsce w okresie stanu wojennego

W 1985 roku Leonard Cohen dał serię emocjonalnych koncertów w Polsce, która znajdowała się wówczas pod rygorem stanu wojennego. Jego występy miały szczególne znaczenie dla polskiej publiczności. W Polsce jego utwór „The Partisan” stał się nieoficjalnym hymnem Solidarności, co świadczy o głębokim rezonansie jego twórczości w kontekście społecznym i politycznym.

Ciekawostki i cechy charakterystyczne

Leonard Cohen często dzielił się intrygującymi spostrzeżeniami na temat życia i sztuki. Przyznał, że został oszukany i zrzekł się praw do piosenki „Suzanne”, ale czuł z tego powodu ulgę, uznając za niewłaściwe bogacenie się na tak powszechnie kochanej pieśni. W młodości odwiedzał Main Deli Steak House w Montrealu, aby „oglądać gangsterów, alfonsów i zapaśników tańczących w nocy”, co stanowiło dla niego źródło inspiracji i obserwacji.

Jego piosenki stały się integralną częścią filmu „McCabe & Mrs. Miller” (1971) Roberta Altmana, co dowodzi ich filmowego potencjału. Proces pisania porównywał do „niedźwiedzia wpadającego w ul”, opisując go jako bolesny i niezgrabny, jednocześnie jednak twierdził, że pisanie jest nieuniknione i „pyszne”. Przez całe życie zmagał się z okresami głębokiej depresji, co silnie wpływało na jego twórczość, nadając jej charakterystyczną melancholię.

Był znany z niezwykle niskiego, barytonowego głosu, który z wiekiem stawał się coraz głębszy, dodając jego interpretacjom unikalnego charakteru. Jego teksty są przedmiotem licznych analiz akademickich na całym świecie, co potwierdza ich literacką wartość i głębię. Pozostaje jednym z nielicznych artystów, którzy odnieśli sukces na najwyższym poziomie zarówno w literaturze, jak i w muzyce popularnej. Jego pośmiertna płyta „Thanks for the Dance” (2019) została entuzjastycznie przyjęta przez krytyków, zamykając dyskografię artysty w sposób godny.

Dyskografia Leonarda Cohena

Leonard Cohen pozostawił po sobie bogatą dyskografię, obejmującą wiele albumów studyjnych, koncertowych oraz kompilacji. Poniżej przedstawiono wybrane, kluczowe wydawnictwa:

• Songs of Leonard Cohen (1967)
• Songs from the Road (1969)
• Songs of Love and Hate (1971)
• Live Songs (1973)
• New Skin for the Old Ceremony (1974)
• The Best of Leonard Cohen (1975)
• Death of a Ladies’ Man (1977)
• Recent Songs (1979)
• Various Positions (1984)
• I’m Your Man (1988)
• The Future (1992)
• More Best of Leonard Cohen (1997)
• 10 New Songs (2001)
• Dear Heather (2004)
• Songs from the Road (2006)
• I’m Your Man (2009)
• Live in London (2009)
• Songs of Love and Hate (2010)
• The Best of Leonard Cohen (2010)
• Songs from a Room (2011)
• Live at the Isle of Wight Festival 1970 (2012)
• Popular Problems (2014)
• You Want It Darker (2016)
• Thanks for the Dance (2019)

Nagrody i wyróżnienia

Kariera Leonarda Cohena została uhonorowana licznymi nagrodami i wyróżnieniami, potwierdzającymi jego znaczący wkład w kulturę.

Leonard Cohen pozostawił po sobie trwały ślad w kulturze, jako artysta wszechstronny, który w swojej twórczości poruszał najgłębsze ludzkie doświadczenia. Jego dzieła, od poezji po muzykę, do dziś inspirują i rezonują z odbiorcami na całym świecie, potwierdzając jego status jako jednego z najważniejszych twórców XX i XXI wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonard_Cohen