Edson Arantes do Nascimento, powszechnie znany jako Pelé, to postać, która na stałe zapisała się w annałach historii sportu jako jeden z najwybitniejszych piłkarzy wszech czasów. Urodzony 23 października 1940 roku w Três Corações, zmarł 29 grudnia 2022 roku. W momencie śmierci miał 82 lata. Jego życie, naznaczone niezliczonymi rekordami i spektakularnymi osiągnięciami, uczyniło go globalną ikoną futbolu. Pelé jest jedynym zawodnikiem w historii, który trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata, co stanowi jego najbardziej rozpoznawalne i unikalne osiągnięcie.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 29 grudnia 2022 roku miał 82 lata.
- Żona/Mąż: Informacje o jego małżeństwach i partnerkach są zmienne i obejmowały m.in. Rosemeri dos Reis Chico, Assírię Lemos Seixas oraz Maríę Lúcię Nascimento.
- Dzieci: Miał co najmniej siedmioro dzieci.
- Zawód: Piłkarz, trener, ambasador sportowy.
- Główne osiągnięcie: Jedyny piłkarz w historii, który trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata (1958, 1962, 1970).
Podstawowe informacje o Pelé
Prawdziwe nazwisko, data urodzenia i śmierci
Edson Arantes do Nascimento, znany światu jako Pelé, przyszedł na świat 23 października 1940 roku w miejscowości Três Corações, w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jego życie zakończyło się 29 grudnia 2022 roku w São Paulo, w wieku 82 lat. Pozostawił po sobie niezatarty ślad w historii sportu, stając się symbolem doskonałości w piłce nożnej.
Pochodzenie imienia i pseudonimu
Imię Edson zostało nadane na cześć amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona, choć rodzice usunęli literę „i”, nadając mu unikalne brzmienie. Z powodu błędu typograficznego w akcie urodzenia, w wielu oficjalnych dokumentach figurował jako „Edison”. Pseudonim „Pelé” narodził się w czasach szkolnych, prawdopodobnie w wyniku błędnego wymawiania przez młodego Edsona imienia bramkarza Vasco da Gama, Bilé, którego podziwiał. Sam zawodnik w autobiografii przyznał, że początkowo nie znał znaczenia tego słowa, lecz później dowiedział się, że w języku hebrajskim oznacza ono „cud”. W rodzinie często nazywano go „Dico”.
Warunki fizyczne i pozycja na boisku
Pelé mierzył 1,73 m wzrostu i grał głównie jako napastnik lub ofensywny pomocnik. Jego wszechstronność na boisku, połączona z umiejętnością gry obiema nogami, przewidywaniem ruchów przeciwników i doskonałym dryblingiem, czyniła go niezwykle trudnym do zatrzymania dla obrońców. Jego styl gry, pełen finezji i innowacji, zrewolucjonizował postrzeganie futbolu.
Rodzina i życie prywatne Pelé
Rodzice i rodzeństwo
Pelé był synem João Ramosa do Nascimento, znanego jako Dondinho, który również był piłkarzem klubu Fluminense, oraz Celeste Arantes. Jego matka, Celeste Arantes, dożyła sędziwego wieku, przeżywając lata 1922–2024. Pochodzenie Pelégo od ojca piłkarza podkreśla sportowe korzenie rodziny.
Małżeństwa i dzieci
Życie prywatne Pelégo było burzliwe. Pierwszą żoną była Rosemeri dos Reis Chico, z którą miał troje dzieci: Kely, Jennifer i Edson. Później związał się z Assírią Lemos Seixas, z którą miał bliźniaki Celeste i Joshua. Miał również córkę Sandrę z inną kobietą, a także syna z związku z Lenise Lemos. W sumie Pelé miał co najmniej siedmioro dzieci, a jego relacje rodzinne były często przedmiotem zainteresowania mediów.
Kariera zawodowa Pelé
Początki w Santos FC
Kariera zawodowa Pelé rozpoczęła się w wieku zaledwie 15 lat, kiedy to trener Waldemar de Brito zaprezentował go dyrektorom Santos FC, przepowiadając, że chłopiec zostanie „najlepszym piłkarzem na świecie”. Oficjalny debiut Pelégo miał miejsce 7 września 1956 roku w meczu przeciwko Corinthians de Santo André. Już w tym spotkaniu zdobył bramkę, przyczyniając się do wygranej swojego zespołu 7:1. Ten debiut zapoczątkował legendarną przygodę z klubem Santos.
Status „Skarbu Narodowego” Brazylii
W 1961 roku, w obliczu zainteresowania ze strony potężnych europejskich klubów, takich jak Real Madryt czy Manchester United, prezydent Brazylii Jânio Quadros podjął wyjątkową decyzję. Ogłosił Pelégo „narodowym skarbem”, co stanowiło prawną barierę uniemożliwiającą jego transfer za granicę w szczytowym momencie kariery. Było to świadectwo jego ogromnej wartości dla kraju i futbolu.
Sukcesy w Copa Libertadores
Pod wodzą Pelégo, Santos FC dwukrotnie z rzędu triumfował w Copa Libertadores, w latach 1962 i 1963. Szczególnie pamiętny był rok 1963, kiedy to Santos stał się pierwszym brazylijskim klubem, który zdobył to prestiżowe trofeum na argentyńskiej ziemi. W emocjonującym finale pokonali słynne Boca Juniors na stadionie La Bombonera, co było historycznym osiągnięciem dla brazylijskiego futbolu. W tym samym roku Santos zdobył również Puchar Interkontynentalny i Klubowy Puchar Ameryki Południowej.
Kariera w USA
Po latach gry w Brazylii, w latach 1975–1977, Pelé występował w barwach New York Cosmos. Jego przybycie do Stanów Zjednoczonych miało ogromny wpływ na rozwój i wzrost popularności piłki nożnej w tym kraju. W 64 rozegranych meczach dla amerykańskiego klubu, brazylijski piłkarz zdobył imponujące 37 bramek, przyciągając uwagę nowych fanów do dyscypliny.
Trzykrotny Mistrz Świata
Pelé jest jedynym piłkarzem w historii, który trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata. Triumfował w turniejach w latach 1958, 1962 i 1970. Szczególnie pamiętny był jego debiut na mundialu w Szwecji w 1958 roku, gdzie jako zaledwie 17-latek stał się najmłodszym w historii zdobywcą tego prestiżowego trofeum. Jego występy na mundialach ugruntowały jego status jako legendy futbolu i króla futbolu.
Osiągnięcia Pelégo w liczbach
| Osiągnięcie | Wynik |
|---|---|
| Gole ogółem (wg Guinnessa) | 1279 w 1363 meczach |
| Gole w reprezentacji Brazylii | 77 w 92 meczach |
| Zwycięstwa w Mistrzostwach Świata | 3 (1958, 1962, 1970) |
| Triumfy w Copa Libertadores | 2 (1962, 1963) |
| Gole w New York Cosmos | 37 w 64 meczach |
Styl gry i wpływ Pelé na sport
Popularyzacja „Pięknej Gry”
To właśnie Pelé przypisuje się spopularyzowanie określenia „O Jogo Bonito”, czyli „Piękna Gra”, w odniesieniu do piłki nożnej. Jego widowiskowy styl gry, pełen finezji, techniki i spektakularnych bramek, uczynił z niego pierwszą czarnoskórą globalną ikonę sportu. Jego gra była synonimem radości i piękna, inspirując miliony ludzi na całym świecie.
Wpływ futsalu na rozwój
Pelé przypisywał swoje szybkie myślenie na boisku i pewność siebie doświadczeniu zdobytemu w futsalu, czyli halowej piłce nożnej, w którą grał jako nastolatek w Bauru. Twierdził, że gra na małej przestrzeni z dorosłymi zawodnikami wymusiła na nim konieczność szybszego podejmowania decyzji, co miało kluczowe znaczenie dla jego rozwoju jako piłkarza. Ten aspekt jego treningu podkreśla wszechstronność jego ścieżki rozwoju.
Działalność Pelégo poza boiskiem
Minister Sportu Brazylii
Po zakończeniu kariery piłkarskiej, Pelé aktywnie działał na niwie społecznej i politycznej. W latach 1995–1998 pełnił funkcję pierwszego w historii Brazylii nadzwyczajnego Ministra Sportu w rządzie prezydenta Fernando Henrique Cardoso. W tym czasie forsował reformy mające na celu uzdrowienie brazylijskiej piłki nożnej, znane jako „Prawo Pelégo”. Jego zaangażowanie pokazało, że jego wpływ wykraczał poza boisko.
Ambasador i ikona globalna
Po zakończeniu kariery zawodniczej w 1977 roku, Pelé kontynuował swoją misję jako światowy ambasador piłki nożnej. Angażował się w liczne przedsięwzięcia komercyjne, był także aktywny w świecie filmu. Jego postać stała się symbolem globalnym, rozpoznawalnym na całym świecie, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę i sport.
Kluczowe etapy kariery Pelégo
- 1956: Debiut w Santos FC w wieku 15 lat.
- 1958: Zwycięstwo w Mistrzostwach Świata w Szwecji, stając się najmłodszym mistrzem świata.
- 1961: Ogłoszenie przez prezydenta Brazylii „narodowym skarbem”.
- 1962-1963: Dwa z rzędu triumfy w Copa Libertadores z Santosem.
- 1970: Trzecie zwycięstwo w Mistrzostwach Świata.
- 1975-1977: Gra w New York Cosmos.
- 1995-1998: Pełnienie funkcji Ministra Sportu Brazylii.
Ciekawostki z życia Pelé
„Pakt Pelégo”
Podczas Mistrzostw Świata w 1970 roku miał miejsce tzw. „Pakt Pelégo”, będący elementem rywalizacji między firmami Adidas i Puma. Przed finałem turnieju Pelé poprosił sędziego o chwilę przerwy na zawiązanie sznurowadeł. Ten moment, uwieczniony przez kamery telewizyjne, pozwolił na zbliżenie na jego buty marki Puma, co stanowiło genialny ruch marketingowy dla tej firmy i dowód na kreatywność Pelégo również poza boiskiem.
Najważniejszy gol według Pelégo
Choć Pelé zdobył ponad tysiąc goli w swojej karierze, za swój najpiękniejszy uważał trafienie z meczu przeciwko Clube Atlético Juventus z 2 sierpnia 1959 roku. Ponieważ z tego wydarzenia nie zachowało się żadne nagranie, legendarny piłkarz zlecił wykonanie animacji komputerowej, aby pokazać fanom, jak przebiegała ta spektakularna akcja. Było to jego osobiste świadectwo artystycznej wizji futbolu.
Podsumowując, Pelé pozostaje inspiracją jako piłkarz, który swoją grą definiował „Piękną Grę”, a jego życie pokazuje, że prawdziwy geniusz sportowy może wykraczać poza boisko, wpływając na świat w inspirujący sposób.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
W jaki sposób zginął Pele?
Pele zmarł z powodu wielonarządowej niewydolności spowodowanej progresją raka jelita grubego. Jego stan zdrowia pogarszał się przez dłuższy czas, a leczenie nowotworu nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.
Czy Pele strzelił 1000 bramek?
Tak, Pele często przypisuje się strzelenie ponad 1000 bramek w swojej karierze. Ta liczba obejmuje jednak również bramki zdobyte w meczach towarzyskich i nieoficjalnych.
Ile goli strzelił Pele w swojej karierze?
Oficjalnie Pele strzelił 767 bramek w 831 meczach dla klubów i reprezentacji. Jednakże, jeśli wlicza się mecze nieoficjalne, liczba ta przekracza 1200.
Jakie były ostatnie słowa Pele?
Według doniesień medialnych i jego rodziny, ostatnie słowa Pele brzmiały „Eu te amo, Brasil” (Kocham cię, Brazylio). Wyraził w ten sposób swoją głęboką więź z ojczyzną.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9
