Sarah Bernhardt: Niezrównana francuska aktorka. Biografia Boskiej Sary

5

Sarah Bernhardt, urodzona 22 października 1844 roku w Paryżu, to postać legendarna, której imię nierozerwalnie związane jest z francuskim teatrem przełomu XIX i XX wieku. Na marzec 2024 roku aktorka miałaby 179 lat. Zmarła 22 marca 1923 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo niezrównanej artystki, która zdobyła miano „królowej pozy i księżniczki gestu”. Jej życie, naznaczone złożonymi relacjami i dumą ze swoich żydowskich korzeni, rozpoczęło się w Paryżu, a zakończyło na słynnym cmentarzu Père Lachaise, który do dziś jest miejscem pielgrzymek dla jej fanów.

Jej matką była Judith Bernard, holenderska kurtyzana żydowskiego pochodzenia, której częste podróże sprawiły, że Sarah wychowywana była głównie przez mamkę. Mimo okresów żarliwej wiary i przyjęcia pierwszej komunii w 1856 roku, Bernhardt potrafiła otwarcie deklarować ateizm, jednocześnie podkreślając dumę ze swojego dziedzictwa. W 1882 roku poślubiła Ambroise’a Aristide’a Damalę, znanego jako Jacques Damala, a ich burzliwe małżeństwo trwało do jego śmierci w 1889 roku. Z jednego ze swoich licznych związków, zawartych po krótkotrwałym porzuceniu teatru na rzecz podróży, urodziła syna, który był jej jedynym dzieckiem.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku, Sarah Bernhardt miałaby 179 lat.
• Żona/Mąż: Wyszła za mąż za Ambroise’a Aristide’a Damalę (Jacquesa Damala).
• Dzieci: Miała jednego syna.
• Zawód: Aktorka teatralna, pionierka nowych mediów.
• Główne osiągnięcie: Uznawana za jedną z najwybitniejszych aktorek w historii, zrewolucjonizowała francuski teatr i zdobyła międzynarodową sławę.

Sarah Bernhardt – Ikona Francuskiego Teatru

Henriette-Rosine Bernard, znana światu jako Sarah Bernhardt, urodziła się 22 października 1844 roku w Paryżu. Jej paryskie korzenie, sięgające Dzielnicy Łacińskiej, stanowiły skromny początek dla kobiety, która miała zrewolucjonizować francuski teatr i zdobyć międzynarodową sławę. Już za życia okrzyknięto ją „królową pozy i księżniczką gestu”, a po śmierci stała się legendą. Jej grób na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu do dziś przyciąga rzesze wielbicieli jej talentu. Aktorka zmarła 22 marca 1923 roku, pozostając jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii francuskiego teatru przełomu XIX i XX wieku.

Rodzina i Życie Prywatne

Życie osobiste Sarah Bernhardt było równie fascynujące, co jej kariera sceniczna. Jej matką była Judith Bernard, holenderska kurtyzana żydowskiego pochodzenia. Ze względu na specyfikę swojego zawodu i podróże, matka rzadko widywała córkę, powierzając jej opiekę mamce. Ta początkowa sytuacja rodzinna z pewnością wpłynęła na kształtowanie się jej silnego charakteru.

Sarah Bernhardt miała skomplikowaną relację z religią. Przyjęła pierwszą komunię w 1856 roku i bywała żarliwie wierząca, lecz potrafiła również otwarcie deklarować ateizm, jak w rozmowie z Charlesem Gounodem. Jednocześnie zawsze podkreślała dumę ze swoich żydowskich korzeni. W 1882 roku poślubiła Ambroise’a Aristide’a Damalę, znanego jako Jacques Damala. Ich małżeństwo, naznaczone licznymi trudnościami, trwało formalnie do jego śmierci w 1889 roku. Z jednego ze swoich romansów, który wydarzył się po krótkim okresie życia poza teatrem, narodziło się jej jedyne dziecko – syn.

Kariera Zawodowa na Scenach Świata

Debiut i Wczesne Lata Kariery

Debiut sceniczny Sarah Bernhardt miał miejsce 31 sierpnia 1862 roku na deskach prestiżowej Comédie-Française, gdzie wcieliła się w tytułową rolę w „Iphigénie” Racine’a. Niestety, pierwszy występ aktorki uznano za porażkę, głównie z powodu silnej tremy i zbyt szybkiego tempa wypowiadania kwestii. Droga do sławy okazała się być wyboista.

Jej kariera nabrała tempa dzięki protekcji księcia Morny, który sfinansował jej naukę w szkole Grandchamp, a następnie pomógł w dostaniu się do Konserwatorium Paryskiego. Już wcześniej, podczas egzaminów do Konserwatorium w 1860 roku, Sarah zachwyciła jury emocjonalnym wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”, mimo braku przygotowania do recytacji z partnerem. To właśnie ten występ otworzył jej drogę do profesjonalnego kształcenia aktorskiego.

Przełomowe Role i Innowacje Artystyczne

Sarah Bernhardt zasłynęła przede wszystkim z ról w wielkich dramatach francuskiej literatury, takich jak „Ruy Blas” Victora Hugo, „La Tosca” Victoriena Sardou czy „L’Aiglon” Edmonda Rostanda. Jej talent nie ograniczał się jednak do ról kobiecych; odważnie wcielała się również w postacie męskie, w tym w legendarną rolę Hamleta, co było wówczas rzadkością i świadczyło o jej artystycznej odwadze. Była pionierką nowych mediów – jako jedna z pierwszych wybitnych aktorek teatralnych zdecydowała się na występy w filmach niemych oraz dokonywanie nagrań dźwiękowych. Te innowacyjne działania pozwoliły zachować jej głos i sposób gry dla przyszłych pokoleń.

Majatek i Finanse – Mądrość Biznesowa

Już na wczesnym etapie swojej kariery uroda i talent Sarah Bernhardt przyciągały uwagę bogatych wielbicieli. Otrzymała propozycję małżeństwa od anonimowego biznesmena, który oferował jej 500 000 franków, jednak przedkładając wolność i niezależność nad stabilizację finansową, aktorka odrzuciła tę ofertę. Jej mądrość finansowa przejawiała się również w umiejętności wykorzystywania własnej sławy do promocji innych artystów. Szczególnie ważna była jej współpraca z Alphonsem Muchą, którego plakaty do jej przedstawień stały się ikonami stylu Art Nouveau i uczyniły go jednym z najbardziej rozchwytywanych twórców epoki.

Filantropia i Niezłomny Duch

Sarah Bernhardt wykazywała się nie tylko wybitnym talentem aktorskim, ale również silnym charakterem i zaangażowaniem społecznym. Podczas wojny w latach 1870–1871 artystka aktywnie zaangażowała się w służbę patriotyczną. W teatrze Odéon zorganizowała punkt pomocy i opieki dla potrzebujących, co było wyrazem jej głębokiego oddania krajowi w trudnych chwilach. Jej zaangażowanie pokazało, że potrafiła wykorzystać swoją pozycję i wpływy dla dobra innych.

Od najmłodszych lat Sarah przejawiała silny charakter i skłonność do dramatyzmu. Już jako dziecko, w szkole z internatem, zorganizowała uroczysty chrześcijański pogrzeb dla swojej zdechłej jaszczurki. To nietypowe zachowanie zostało uznane przez zakonnice za świętokradztwo, co świadczy o jej wczesnej skłonności do wykraczania poza konwencje. Ten silny temperament towarzyszył jej przez całe życie.

Zdrowie i Determinacja

Mimo wielu trudności, Sarah Bernhardt nigdy nie pozwoliła, aby problemy zdrowotne powstrzymały ją przed realizacją swoich pasji. W 1915 roku, 111 lat temu, aktorka przeszła operację amputacji nogi. Pomimo tak poważnej ingerencji, nie zaprzestała aktywności zawodowej. Kontynuowała występy, często dla żołnierzy podczas I wojny światowej, co było niezwykłym świadectwem jej hartu ducha i poświęcenia. Jej determinacja pokazała, że siła woli może przezwyciężyć fizyczne ograniczenia.

Krótko przed śmiercią w marcu 1923 roku, aktorka zdecydowała się przyjąć ostatnie namaszczenie. Ten akt stanowił dopełnienie jej skomplikowanej drogi duchowej, pokazując, że nawet w obliczu końca życia, człowiek może poszukiwać pocieszenia i sensu w wierze.

Kontrowersje i Skandale

Sarah Bernhardt była postacią, która często znajdowała się w centrum uwagi, nierzadko wywołując kontrowersje. Jej silny charakter i wybuchowy temperament prowadziły do konfliktów. Jednym z takich incydentów było zmuszenie jej do odejścia z Comédie-Française po tym, jak spoliczkowała starszą aktorkę, Madame Nathalie, w obronie swojej siostry Reginy. Aktorka potrafiła również wywołać skandal dyplomatyczny, gdy podczas recytacji wierszy Victora Hugo przed Napoleonem III naraziła się cesarzowi, co doprowadziło do demonstracyjnego wyjścia pary cesarskiej z sali.

Jej wybuchowy temperament był powszechnie znany – potrafiła gwałtownie reagować na brak szacunku. Przykładem może być atak parasolem na odźwiernego, który ośmielił się nazwać ją „Małą Bernhardt”, co było niedopuszczalnym brakiem szacunku dla jej pozycji i talentu.

Ciekawostki z Życia Ikony

Pierwsze doświadczenie aktorskie Sarah Bernhardt miało miejsce już w wieku siedmiu lat, kiedy wcieliła się w rolę Królowej Wróżek w sztuce „Clothilde”. Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem talentu Sarah Bernhardt, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, co stało się jednym z najsłynniejszych określeń opisujących jej warsztat aktorski. Podczas studiów w Konserwatorium jej nauczyciele byli podzieleni co do jej talentu – w kategorii tragedii sklasyfikowano ją dopiero na 14. miejscu, podczas gdy w komedii zajęła wysokie, drugie miejsce.

Kluczowe Wydarzenia w Karierze

• 1860: Zachwyciła jury egzaminacyjne w Konserwatorium Paryskim wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”.
• 1862: Debiut na scenie Comédie-Française w roli tytułowej w „Iphigénie” Racine’a, który uznano za porażkę.
• 1870–1871: Zaangażowanie w służbę patriotyczną podczas wojny, organizacja punktu pomocy w teatrze Odéon.
• 1882: Ślub z Ambroise’em Aristide’em Damalą.
• 1889: Śmierć męża, Jacquesa Damali.
• 1915: Operacja amputacji nogi, po której kontynuowała aktywność zawodową.
• Marzec 1923: Śmierć.

Rola w Rozwoju Nowych Mediów

• Występy w filmach niemych.
• Dokonywanie nagrań dźwiękowych.

Znaczące Role Sceniczne

• „Iphigénie” Racine’a
• „Ruy Blas” Victora Hugo
• „La Tosca” Victoriena Sardou
• „L’Aiglon” Edmonda Rostanda
• Postać Hamleta (rola męska)

Ważne Daty w Życiu

Warto wiedzieć: Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem talentu Sarah Bernhardt, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, co stało się jednym z najsłynniejszych określeń opisujących jej warsztat aktorski.

Warto wiedzieć: Już na początku swojej kariery Sarah Bernhardt odrzuciła propozycję małżeństwa od biznesmena oferującego jej 500 000 franków, przedkładając wolność nad stabilizację finansową.

Sarah Bernhardt była postacią o niezwykłej sile charakteru i wszechstronnym talencie, która na zawsze odcisnęła swoje piętno na historii teatru. Jej życie, pełne triumfów, wyzwań i niekonwencjonalnych wyborów, stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń artystów. Nawet w obliczu największych trudności, jak amputacja nogi, nigdy nie przestawała tworzyć, pokazując siłę ducha i niezłomne poświęcenie dla sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Sarah_Bernhardt